Nadwrażliwość sensoryczna

Nadwrażliwość sensoryczna jest zjawiskiem często spotykanym u osób w spektrum autyzmu i może mieć znaczący wpływ na ich funkcjonowanie, w tym na zachowanie, zdolność skupienia uwagi oraz ogólny rozwój. Dziecko z nadwrażliwością przetwarza bodźce zmysłowe znacznie intensywniej niż większość ludzi, przez co nawet pozornie neutralne sygnały mogą wywoływać dyskomfort. Warto jednak pamiętać, że nie jest to cecha wyjątkowa – również osoby neuronormatywne mają dźwięki czy wrażenia, które sprawiają im przyjemność oraz takie, których nie tolerują. Nadwrażliwość może dotyczyć jednego zmysłu lub kilku naraz.

Trudności w zakresie integracji sensorycznej mogą występować zarówno u dzieci w

spektrum autyzmu, jak i u tych, które nie posiadają diagnozy. W takich przypadkach rozwój

bywa nierównomierny – część układu nerwowego działa prawidłowo, podczas gdy inne

obszary funkcjonują mniej efektywnie. Może to prowadzić do problemów emocjonalnych

oraz trudności w nauce.

Do najczęściej obserwowanych objawów zaburzeń integracji sensorycznej należą:

- nadmierna lub obniżona reakcja na bodźce oraz intensywne poszukiwanie wrażeń

zmysłowych

- trudności w selekcjonowaniu i rozróżnianiu docierających sygnałów

- problemy z planowaniem ruchów oraz ich wykonaniem

Nietypowe reakcje sensoryczne u dzieci mogą przejawiać się m.in.:

- zasłanianiem uszu w reakcji na określone dźwięki

- unikaniem kontaktu z niektórymi fakturami

- długim koncentrowaniem uwagi na bodźcach wzrokowych, takich jak światła czy

przesypujący się piasek

- potrzebą silnego nacisku lub docisku

- niechęcią do jazdy w wózku

- brakiem zainteresowania aktywnościami ruchowymi

Jak wspierać dziecko?

Jednym z kluczowych kroków jest stworzenie środowiska przyjaznego sensorycznie. Gdy

układ nerwowy odbiera otoczenie jako bezpieczne, nie musi stale filtrować nadmiaru

bodźców, co pozwala dziecku na większy spokój i lepsze funkcjonowanie. Takie przestrzenie

zawsze powinny być dopasowane indywidualnie – nie istnieje jedno uniwersalne

rozwiązanie. Można jednak rozważyć wprowadzenie kilku elementów do pokoju dziecka,

takich jak:

- zastosowanie stonowanych, pastelowych barw

- dodanie źródła dźwięków: muzyki, odgłosów natury lub prostych zagadek

słuchowych

- przygotowanie kącika sensorycznego albo pudełka z różnymi przedmiotami (np.

gąbki, piórka, szczotki, gniotki)

- zamontowanie hamaka, worka do bujania lub bocianiego gniazda, które korzystnie

oddziałują na zmysł równowagi